Filecoin (FIL) Nedir?
İnternetteki verilerin neredeyse tamamı Google, Amazon gibi birkaç büyük şirketin sunucularında durur. Filecoin (FIL) bu yapıya alternatif olarak geliştirilmiş, eşler arası çalışan bir depolama ağıdır. Verilerinizi şirkete değil, dünyanın farklı yerlerindeki bağımsız depolama sağlayıcılarına dağıtarak saklar.
FIL token depolama ve doğrulamada nasıl kullanılır?
Filecoin ağı iki tarafı buluşturur: disk alanı kiralamak isteyen kullanıcılar ve boş disk alanını kiraya veren depolama sağlayıcıları. Ödeme ve ödül aracı FIL token'dır. Kullanıcı, verisini saklaması için bir sağlayıcıyla anlaştığında FIL cinsinden ücret öder; sağlayıcı da veriyi anlaşılan süre boyunca tuttuğunu kanıtlayarak FIL kazanır.
Bu sistemin işlemesi için sağlayıcıların hizmete başlamadan önce belirli miktarda FIL'i teminat olarak kilitlemesi gerekir. Veriyi sildikleri veya erişilmez kıldıkları tespit edilirse kilitli token'larının bir kısmı kesilir. Ağdaki her işlem için ödenen gas ücretleri de FIL ile karşılanır.
Filecoin ağı depolamayı nasıl denetliyor?
Ağ, depolama sağlayıcılarının beyan ettiği veriyi gerçekten sakladığını iki kriptografik kanıtla sürekli denetler. İlki Kopya Kanıtı'dır: sağlayıcının, verinin benzersiz bir kopyasını fiziksel olarak ayrı bir diskte tuttuğunu gösterir. İkincisi Uzay-Zaman Kanıtı'dır: bu kopyanın depolama süresi boyunca silinmeden durduğunu belli aralıklarla ispatlar.
Bu mekanizma, blok üretimini de depolama kapasitesine bağlar. Doğrulanmış depolama alanı ne kadar büyükse yeni blok oluşturma ve ödül kazanma şansı o kadar artar. Blok süresi yaklaşık 30 saniyedir. Ağ aynı zamanda IPFS protokolünün üzerine inşa edilmiştir; IPFS içerik adresli paylaşımı sağlarken, Filecoin bu paylaşıma kalıcılık ve ekonomik teşvik katmanı ekler.
Filecoin projesinin ardındaki yapı ve belirsizlikler
Proje, IPFS'in de yaratıcısı olan Juan Benet tarafından kurulan Protocol Labs şirketinden çıkmıştır. 2017'deki token satışında 257 milyon dolar toplamış, ana ağını ise Ekim 2020'de başlatmıştır.
Filecoin'in önündeki en büyük soru, ağdaki depolama kapasitesinin ne kadarının gerçek müşteri talebine hizmet ettiğidir. Kapasitenin önemli bir kısmı yalnızca blok ödülü kazanmak amacıyla ağda tutulmaktadır. Ödül mekanizmasına dayalı bu büyüme, müşteri talebi aynı hızda artmazsa sürdürülebilir olmayabilir. Ayrıca Google ve Amazon gibi yerleşik bulut sağlayıcılarıyla rekabet, fiyat avantajına rağmen projenin benimsenme hızını belirleyecek temel etkendir.
