Nillion (NIL) Nedir?
Nillion (NIL), veriyi açığa çıkarmadan saklama ve işleme üzerine kurulu bir ağdır. Amaç, sağlık kayıtları ya da finansal bilgiler gibi hassas verilerin üçüncü taraflara görünmeden kullanılabilmesidir. Bu yaklaşım ağa "kör bilgisayar" adını kazandırmıştır.
NIL ne işe yarar?
NIL, ağın yerel token'ıdır ve üç temel görevi vardır:
- Hizmet ücretleri: Geliştiriciler veritabanı ve yapay zekâ gibi modülleri kullanmak için NIL öder.
- Stake: Doğrulayıcı düğümler ağa katılmak ve işlemleri onaylamak için NIL kilitler.
- Yönetişim: Token sahipleri protokol değişiklikleri hakkında oy kullanabilir.
Token, ağa erişmek isteyenlerle hizmet sunan düğüm operatörleri arasında bir köprü kurar.
Nillion veriyi nasıl koruyor?
Nillion, tek bir gizlilik yöntemine bağlı kalmaz. Çok taraflı hesaplama (MPC) ile veri parçalara ayrılır ve farklı düğümlere dağıtılır; hiçbir düğüm verinin tamamını göremez. Homomorfik şifreleme, veri şifreliyken üzerinde işlem yapılmasına izin verir. Güvenilir yürütme ortamları ise hesaplamanın izole bir donanım bölgesinde gerçekleşmesini sağlar. Bu üç teknolojinin birleşimi sayesinde veriler depolanırken, taşınırken ve işlenirken kapalı kalır.
Hangi modüller kullanılıyor?
Ağın pratik tarafında birkaç araç öne çıkar. nilDB, sorguların şifreli veri üzerinde çalıştığı dağıtık bir veritabanıdır. nilAI, yapay zekâ modellerinin kullanıcı verisini ifşa etmeden çıkarım yapmasını sağlar. nilVM ise genel amaçlı kör hesaplama ortamı sunar. Geliştiriciler bu modüller aracılığıyla gizliliği baştan tasarlayabilir.
