Zano (ZANO) Nedir?
Zano (ZANO), mahremiyeti seçenekli bir ayar olmaktan çıkarıp zincirin temel kuralı haline getiren bir layer-1 blokzinciridir. Ağın yerel kripto parası ZANO; transfer ücretlerini ödemek, stake yapmak, yeni gizli varlıklar ihraç etmek ve yönetişim süreçlerine katılmak için kullanılır.
Zano ağındaki işlemler nasıl gizli tutuluyor?
Zano, üç temel kriptografik yöntemi birleştirerek gönderici ve alıcı bilgilerini korur. Ring imzaları sayesinde her harcama, zincirdeki başka çıktıların arasına gizlenir; dışarıdan bakıldığında paranın hangi adresten çıktığı belli olmaz. Gizli adresler (stealth addresses) ise her transfer için tek seferlik yeni bir alıcı adresi türetir. Bu sayede aynı kişiye yapılan iki ödeme bile zincir üzerinde ilişkilendirilemez. Bulletproofs+ ve Pedersen taahhütleri ile transfer edilen miktar da ifşa edilmez; yalnızca girdi ve çıktı toplamının eşitliği kanıtlanır.
Zarcanum adı verilen gizli staking mekanizması, PoS tarafında da mahremiyeti sürdürür. Ağı doğrulayan kullanıcıların ne kadar ZANO kilitlediği zincirde açıkça görünmez. Stake için alt limit veya belirli bir süreyle kilitleme zorunluluğu yoktur; herkes istediği an varlığıyla ağa destek olabilir veya çıkabilir.
ZANO'nun ekosistem içindeki görevleri neler?
ZANO, ağ üzerindeki her faaliyetin işleyişinde rol oynar. Tüm işlem ücretleri ZANO ile ödenir ve protokol tarafından yakılır. Yakım miktarı, blok ödüllerinden gelen yeni arzın üzerine çıktığında toplam dolaşım daralabilir. Kullanıcılar ZANO'larını stake ederek ağın güvenliğine katkıda bulunurken ödül kazanabilir. Aynı zamanda ProgPoW tabanlı hibrit PoW madenciliği ile yeni ZANO üretilebilir.
Bunun yanı sıra, takma ad (alias) kayıtları ve yeni gizli varlık ihraçları da ZANO ile ücretlendirilir. Zincir üstü oylamalarda stakerlar ZANO kullanarak protokolün geleceğine yön verir. Ödeme tarafında ise AEON Pay entegrasyonu, ZANO'nun gelişmekte olan pazarlarda ticari işlemlerde kullanılmasını sağlar.
Confidential Assets ile Zano zincirinde neler üretilebilir?
Zano, yalnızca bir gizlilik coin'i değil, aynı zamanda herkesin kendi gizlilik token'ını basabileceği bir platformdur. Confidential Assets özelliği, ihraç edilen varlıklara otomatik olarak ring imzası ve gizli adres koruması kazandırır. Böylece geliştiriciler sıfırdan bir zincir kurmaya gerek kalmadan mahremiyet odaklı tokenlar çıkarabilir.
Halen Freedom Dollar (fUSD) adlı gizli stablecoin, Obscura isimli özel NFT platformu ve Zanobay gibi merkeziyetsiz uygulamalar bu altyapı üzerinde çalışmaktadır. Plana dahil olan Hard Fork 6 güncellemesiyle birlikte native ZANO'nun EVM ağlarına ve diğer zincirlere güven gerektirmeden köprülenmesi hedeflenmektedir.
