Ethereum (ETH) Nedir?
Ethereum (ETH), blokzincir üzerinde akıllı sözleşme adı verilen programları çalıştıran merkeziyetsiz bir ağdır. Kullanıcılar bu ağ üzerinde kendi uygulamalarını geliştirebilir, varlık transfer edebilir ve merkeziyetsiz finans hizmetlerine erişebilir. Ağın yerel varlığı olan ETH, hem işlem ücretlerinin ödendiği yakıt hem de güvenlik mekanizmasının temel taşıdır.
ETH ağda hangi görevleri üstlenir?
Ethereum’daki her işlem bir ücretle çalışır; bu ücret gaz olarak adlandırılır ve yalnızca ETH ile ödenir. Ödenen gazın bir bölümü kalıcı olarak yakılır ve dolaşımdan çıkar.
ETH aynı zamanda ağın güvenliğini sağlayan hisse kanıtı sisteminin anahtarıdır. Doğrulayıcı olmak isteyen katılımcılar 32 ETH’yi kilitler; karşılığında işlemleri onaylama ve blok önerme hakkı kazanır. Kötü niyetli davranan doğrulayıcıların kilitli ETH’lerinin bir kısmı kesilir.
Ağdaki merkeziyetsiz borç verme, takas ve sabit coin protokollerinde ETH’nin teminat olarak kullanımı da yaygındır. Bu durum ETH’yi yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda kripto finansının dayanak noktalarından biri haline getirir.
Ethereum’un enerji dönüşümü ve ikinci katman stratejisi
Ethereum 2015’te iş kanıtı algoritmasıyla başladı; Eylül 2022’deki Merge güncellemesiyle hisse kanıtına geçti. Bu dönüşüm ağın enerji tüketimini yaklaşık %99,95 azalttı ve madencilik devrini kapattı.
Yol haritasının mevcut aşaması ikinci katman (layer-2) ağlarıyla ölçeklenme üzerinedir. Arbitrum, Base ve Optimism gibi ağlar işlemleri kendi üzerlerinde hızlı ve ucuz biçimde çalıştırır; güvenliği Ethereum ana zincirine yazar. Böylece ana ağın blok alanı yoğun kullanımdan korunurken, ekosistem genişlemeye devam eder.
