NEAR Protocol (NEAR) Nedir?
NEAR Protocol (NEAR), yapay zeka ajanlarının güvenle çalışabileceği bir altyapı olarak inşa edilmiş, hisse ispatı mutabakatını kullanan birinci katman bir blok zincirdir. Zincirler arası işlemleri, gizli hesaplaşmayı ve özel çıkarımı tek bir çatı altında toplar. Proje, Transformer mimarisinin ortak yazarlarından Illia Polosukhin tarafından kuruldu; bu sayede ağ, başlangıcından itibaren AI ölçeğini hedef alan bir tasarımla şekillendi.
NEAR ağının uygulama katmanı ne sunuyor?
Protokolün en ayırt edici yanı, işleri yalnızca kendi zinciriyle sınırlı tutmamasıdır. NEAR Intents katmanı üzerinden kullanıcılar 35'ten fazla blok zincirindeki likiditeye tek bir hesaptan erişebilir; manuel köprüleme ya da gaz ücreti denkleştirme gerekmez. İşlemin yönlendirilmesinde emir defteri yerine zincir dışı çözümleyiciler devreye girerek takasın saniyeden kısa sürede sonuçlanmasını sağlar.
Bir diğer katman olan Confidential Mode, işlemlerin halka açık defterde görünmesini istemeyenler için özel bir yürütme alanı sunar. Bu alanda stratejiler ve bakiye değişiklikleri dış gözlemcilere karşı gizlenirken işlemler kriptografik olarak kanıtlanabilir. Zincir üstünde önden koşma (frontrunning) ve MEV saldırılarına karşı doğal bir kalkan oluşur.
NEAR AI kısmı ise ajanların güvenli bir çerçeve içinde çalışmasına odaklanır. Zincir dışı çıkarım işlemlerinin kanıtları zincir üzerinde doğrulanabildiği için ajanın aldığı kararın gerçekten belirtilen modele dayandığı denetlenebilir. Bu yapı, otonom yazılımların finansal işlemlere katıldığı bir ekonomide güven katmanı rolü üstlenir.
Ölçeklenebilirlik ve NEAR token
Ağın temelindeki Nightshade parçalama mimarisi, doğrulayıcı yükünü paralel dilimlere bölerek kapasitenin yatayda büyümesini sağlar. Talep arttıkça yeni parçalar dinamik olarak eklenebilir; ağ şu ana kadar sıfır kesintiyle ana ağda 600 milisaniyelik blok süresine ve 1,2 saniyelik kesinleşme süresine ulaşmıştır.
NEAR token bu altyapıda üç temel işlev görür: işlem ve depolama ücretlerinin ödenmesi, doğrulayıcı seçiminde stake aracı, protokol yükseltmelerinde oy hakkı. İşlem ücretlerinin bir kısmı yakılır, kalanı sözleşme geliştiricisine aktarılır. Ağdaki enflasyonun büyük bölümü doğrulayıcı ödüllerine giderken küçük bir pay hazineyi besler.
