Walrus (WAL) Nedir?
Geleneksel bulut depolama hizmetleri, verileri tek bir şirketin kontrolüne bırakır. Walrus (WAL), büyük dosyaları merkeziyetsiz bir ağa dağıtarak bu bağımlılığı ortadan kaldırmayı amaçlayan bir protokoldür. Sui blokzincirinin geliştiricisi Mysten Labs tarafından inşa edilmiş ve 2025'te kullanıma sunulmuştur.
Walrus dosyaları ağa nasıl dağıtır?
Walrus, RedStuff adı verilen iki boyutlu bir kodlama yöntemi kullanır. Yüklenen her dosya önce küçük parçalara bölünür, ardından bu parçalar farklı düğümlere gönderilir. Parçaların üçte ikisi kaybolsa bile dosya yeniden oluşturulabilir. Bu yaklaşım, dosyanın bütün kopyalarını saklamaktan çok daha az yer kaplar ve depolama maliyetini düşürür.
Sui blokzinciri ise depolanan her dosya için bir kimlik ve erişim kaydı tutar. Bu sayede dosyanın nerede olduğu, kimin erişebileceği ve ne kadar süreyle saklanacağı şeffaf biçimde yönetilir. Move akıllı sözleşmeleri sayesinde bu kurallar programlanabilir; örneğin bir dosya belirli bir tarihte otomatik olarak silinecek şekilde ayarlanabilir.
WAL token'ı depolama ağında ne işe yarar?
WAL, ağın ekonomik omurgasını oluşturur. Kullanıcılar dosyalarını saklamak için WAL ile ön ödeme yapar. Depolama düğümlerini çalıştıran operatörler, hizmet verebilmek için WAL stake etmek zorundadır; görevini yerine getirmeyen bir düğümün stake'i kesilebilir.
Token sahipleri ellerindeki WAL'leri güvendikleri düğüm operatörlerine delege ederek ağ güvenliğine katkıda bulunabilir ve ödüllerden pay alabilir. Ayrıca stake edilmiş WAL, depolama ücretleri ve protokol parametreleri gibi konularda oy hakkı sağlar.
Walrus hangi alanlarda kullanılır?
Protokol, özellikle büyük ve doğrulanabilir şekilde saklanması gereken dosyalar için tasarlanmıştır. Yapay zeka eğitim veri kümeleri, NFT medya dosyaları, blokzincir arşivleri ve merkeziyetsiz uygulama varlıkları başlıca kullanım alanları arasındadır. Bir AI geliştiricisi, veri kümesinin değiştirilmediğini kanıtlayabilir; bir NFT projesi görsel dosyalarını tek bir sunucuya bağlı kalmadan saklayabilir.
Önceden satın alınan depolama kapasitesi başka bir kullanıcıya devredilebilir veya yeni bir dosyaya yeniden atanabilir. Bu da depolamayı statik bir hizmet olmaktan çıkarıp alınıp satılabilen, programlanabilir bir kaynağa dönüştürür.
