Cetus Protocol (CETUS) Nedir?
Cetus Protocol (CETUS), Sui blokzinciri üzerinde çalışan ve yoğunlaştırılmış likidite modelini bu ağa taşıyan bir merkeziyetsiz borsadır. Likidite sağlayıcıların sermayelerini geniş bir aralığa yaymak yerine seçtikleri fiyat bölgelerine odaklamasına imkân tanır; böylece aynı derinlik çok daha az fonla oluşturulabilir. Aynı zamanda Sui ekosistemindeki farklı likidite kaynaklarını birleştirerek en iyi takas fiyatını bulan bir toplayıcı görevi de görür.
CETUS ve xCETUS çift token yapısı nasıl işliyor?
Cetus, protokolün işleyişini iki ayrı token üzerine kurar. CETUS, dolaşımdaki ana tokendır ancak tek başına yönetişim ya da gelir payı hakkı vermez. Kullanıcılar CETUS’larını kilitleyerek xCETUS elde eder ve protokolün işlem ücretlerinden pay almanın yanı sıra havuz parametreleri ile hazine kullanımı gibi kararlarda söz sahibi olur. Bu model, uzun vadeli katılımı teşvik etmeyi ve likiditeyi protokol içinde tutmayı hedefler.
Mayıs 2025’te yaşanan güvenlik açığı ve sonrası
Cetus’un yakın geçmişi, DeFi dünyasında önemli bir kriz ve toparlanma örneği barındırır. 22 Mayıs 2025’te protokolün kullandığı ortak bir matematik kütüphanesindeki açık nedeniyle büyük miktarda fon istismar edildi. Ancak Sui doğrulayıcıları çalınan varlıkların önemli bir bölümünü zincir üzerinde durdurarak protokole geri döndürülmesini sağladı. Cetus, kendi rezervleri ve Sui Foundation’dan aldığı krediyle likidite havuzlarını büyük oranda tamamlayarak 17 gün içinde yeniden faaliyete geçti. Mağdurlara ise CETUS arzının bir kısmıyla yapılandırılmış bir tazminat programı sunuldu.
